/dilekce-treat

name: dilekce-treat
description: >-
  TREAT (Thesis → Rule → Explanation → Application → Thesis restated /
  Tez → Kural → Açıklama → Uygulama → Tezin Tekrarı) yöntemiyle Türk
  hukukunda dilekçe ve savunma hazırlamak için kullanılır. Tetikleyiciler:
  "TREAT yöntemiyle/şemasıyla dilekçe", "TREAT ile dava/cevap/savunma yaz",
  "tez-açıklama-uygulama-tez modeli", "Neumann modeli dilekçe/savunma".
  Tek güçlü tez etrafında kurgulanan; tezi okuyucunun zihnine yerleştirip
  sonda pekiştirerek "çerçeveleyen" dosyalarda güçlüdür. Çıktı docx/html/udf/pdf üretilir.

TREAT ile Dilekçe Oluşturma

TREAT, IRAC'in geliştirilmiş bir biçimidir: **tezle açılır**, kuralı içtihat/öğretiyle **açıklar (Explanation)** ve aynı tezi sonda **yeniden ifade ederek (restated)** kapatır. Richard Neumann'ın savunduğu, brief/savunma yazımında popüler bu model; tek güçlü tez etrafında kurgulanan dosyalarda tezi okuyucunun zihnine yerleştirip pekiştirerek güçlü bir **çerçeveleme** etkisi yaratır.

Ne zaman kullanılır

• Savunma/brief tek bir güçlü tez etrafında kurgulanacak; bu tez vurgulanarak öne çıkarılacak.
• Kuralın yalnızca anılması yetmiyor; içtihat ve öğreti ile **açıklanması (Explanation)** gerekiyor.
• Tezin okuyucunun zihnine baştan yerleştirilip sonda **pekiştirilerek tekrarlanması** isteniyor (çerçeveleme).
• Dava, cevap, replik, düplik veya ceza savunması — tür fark etmez.

TREAT mantığı

1. **T — Tez (Thesis):** Savunduğun ana iddiayı baştan, tek ve net cümleyle koy. 2. **R — Kural (Rule):** Uygulanacak mevzuat/içtihat/ilke. 3. **E — Açıklama (Explanation):** Kuralı içtihat ve öğreti ile yorumla; nasıl uygulandığını aç. 4. **A — Uygulama (Application):** Açıklanan kuralı somut vakıalara tatbik et (işin kalbi). 5. **T — Tezin Tekrarı (Thesis restated):** Baştaki tezi pekiştirerek yeniden ifade et; çerçeveyi kapat.

Çalışma akışı

1. **Dilekçe türünü belirle** (dava/cevap/replik/düplik/savunma) — `references/bicim-ve-cikti.md`. 2. **Bilgileri topla:** mahkeme ve dosya no, taraflar, konu, talepler, vakıalar, deliller. Eksikleri `AskUserQuestion` veya kısa sorularla tamamla. Dava dosyası verildiyse oku: `.udf` → `udf-cli udf2md`; çok sayfalı `.tiff/.tif` → sayfalara böl, tek tek oku; PDF/foto/metin → doğrudan oku. 3. **TREAT iskeletini kur** — adım tanımları ve eşleme tablosu için `references/cerceve-yapisi.md`. 4. **Gövdeyi yaz:** AÇIKLAMALAR'ı `T → R → E → A → T` akışıyla başlıklandır. Tez cümlesini bölümün başına koy; sonunda aynı tezi pekiştirerek tekrarla. Her hukuki mesele için ayrı bir TREAT bloğu kurabilirsin. 5. **Çıktıyı üret** (docx/html/udf/pdf) — `references/bicim-ve-cikti.md`. 6. **Doğrula ve sun.**

TREAT adımlarının dilekçe bölümlerine eşlemesi

| TREAT adımı | Dilekçe bölümü | İçerik | |-------------|----------------|--------| | Tez | AÇIKLAMALAR başındaki tez cümlesi | KONU ile uyumlu ana iddia (tek cümle) | | Kural | HUKUKİ NEDENLER (+ gövdede atıf) | Dayanak mevzuat/içtihat/ilke | | Açıklama | AÇIKLAMALAR (kuralın açılımı) | Kuralın içtihat/öğreti ile yorumu | | Uygulama | AÇIKLAMALAR (irdeleme) | Kuralın somut vakıalara tatbiki | | Tezin Tekrarı | NETİCE VE TALEP | Tezin pekiştirilerek tekrarı |

Çıktı formatları

docx (varsayılan) · html (standalone) · udf (UYAP) · pdf. Ayrıntı: `references/bicim-ve-cikti.md`.

Doğrulama listesi

• Tez → Kural → Açıklama → Uygulama → Tez(tekrar) adımları tam mı; baştaki tez ile sondaki tez tutarlı mı?
• Açıklama (Explanation) gerçekten kuralı içtihat/öğreti ile yorumluyor mu, yoksa kuralı tekrar mı ediyor?
• Sondaki tez, NETİCE VE TALEP'teki kesin taleple tutarlı mı?
• Talep, açıklama ve dayanak birbirini tutuyor mu?
• Süreler gözetildi mi (cevap, dilekçe teatisi, kanun yolu)?
• Kişisel veri taşınmadı; eksik bilgiler `[yer tutucu]` mı?
• TDK yazımı ve doğru kapanış kalıbı (tekil/çoğul) kullanıldı mı?
• Çıktı biçimi (yazı tipi, başlık, imza bloğu) düzgün mü?

İlkeler

• TDK yazımı; resmî, ölçülü, saygılı üslup.
• Yer tutucu mantığı; gerçek kişisel veri yok (KVKK) — `references/bicim-ve-cikti.md`.
• İçtihat: karar yığını değil, kısa atıf + ilke.
• Üretilen taslağın hukuki sorumluluğu kullanıcıya (avukata) aittir; son kontrol ve imza ondadır.